Menu

Mode Gelap
TEKS KHUTBAH JUM’AT: ISLAM NGLUHURAKÉ BURUH TEKS KHUTBAH JUM’AT: ISLAM MEMULIAKAN BURUH R.A. Kartini: Antara Modernitas dan Postmodernitas—Agama sebagai Spirit Pembebasan R.A. Kartini dalam Perspektif Cultural Studies: Agama sebagai Spirit Emansipasi dan Kesadaran Kultural Debugging Nasib: Navigasi Sistemik dari Titik Nol Menuju Kedaulatan

Hujjah Aswaja · 29 Apr 2026 09:36 WIB ·

TEKS KHUTBAH JUM’AT: ISLAM NGLUHURAKÉ BURUH


 H. Hisyam Zamroni : Sekretaris Idaroh Syu'biyyah Jam'iyyah Ahlith Thoriqoh Al Mu'tabaroh An Nahdliyyah Kab. Jepara Perbesar

H. Hisyam Zamroni : Sekretaris Idaroh Syu'biyyah Jam'iyyah Ahlith Thoriqoh Al Mu'tabaroh An Nahdliyyah Kab. Jepara

Tema: Dinten Buruh Nasional 01 Mei – Buruh lan Tanggung Jawab Nglairaké Anak Shalih Cerdas

Oleh : H. Hisyam Zamroni

KHUTBAH KAPING SEPISAN

إِنَّ الْحَمْدَ لِلّٰهِ نَحْمَدُهُ وَنَسْتَعِيْنُهُ وَنَسْتَغْفِرُهُ، وَنَعُوْذُ بِاللّٰهِ مِنْ شُرُوْرِ أَنْفُسِنَا وَسَيِّئَاتِ أَعْمَالِنَا. مَنْ يَهْدِهِ اللّٰهُ فَلَا مُضِلَّ لَهُ، وَمَنْ يُضْلِلْ فَلَا هَادِيَ لَهُ. أَشْهَدُ أَنْ لَا إِلٰهَ إِلَّا اللّٰهُ وَحْدَهُ لَا شَرِيْكَ لَهُ، وَأَشْهَدُ أَنَّ مُحَمَّدًا عَبْدُهُ وَرَسُوْلُهُ. اَللّٰهُمَّ صَلِّ وَسَلِّمْ وَبَارِكْ عَلَى سَيِّدِنَا مُحَمَّدٍ وَعَلَى اٰلِهِ وَصَحْبِهِ أَجْمَعِيْنَ. أَمَّا بَعْدُ: فَيَا أَيُّهَا النَّاسُ اتَّقُوا اللّٰهَ حَقَّ تُقَاتِهِ وَلَا تَمُوْتُنَّ إِلَّا وَأَنْتُمْ مُسْلِمُوْنَ.

Ma’asyiral muslimin ingkang dipun rahmati Allah,

Dinten 1 Mei punika dipun pengeti minangka Dinten Buruh Nasional. Agama Islam sampun rumiyin ngluhuraké drajaté buruh, 14 abad kepengker. Kanjeng Nabi Muhammad Rosulillah SAW ngendika:

أَعْطُوا الْأَجِيْرَ أَجْرَهُ قَبْلَ أَنْ يَجِفَّ عَرَقُهُ [HR. Ibnu Majah]

“Paringana upahé wong kang nyambut gawé sakdurungé garing kringeté.”

Syech Imam As-Sindi njelasaké, nundha bayaran buruh iku kalebu laku dzalim. Niki teologi buruh ing Islam: ngajèni manungsa kang nyambut gawé.

Gusti Allah Ta’ala ngendika:

وَلَا تَبْخَسُوا النَّاسَ أَشْيَاءَهُمْ وَلَا تَعْثَوْا فِي الْأَرْضِ مُفْسِدِيْنَ [QS. Asy-Syu’ara: 183]

“Lan aja sira padha nyuda hak-haké manungsa, lan aja gawé rusak ing bumi.”

Syech Sayyid Quthb wonten Fi Zhilalil Qur’an negesaké, ayat niki nglarang eksploitasi. Buruh nduwèni hak upah adil, wektu leren, lan dipun ajèni. Hubungané majikan karo buruh dudu “bendara-batur”, nanging ukhuwah lan ta’awun – paseduluran lan tulung-tinulung.

Jama’ah Jum’at, ingkang minulya,

Tantangan panjenengan sanès namung upah layak, nanging nggulawentah anak ing tengah kesibukan nyambut gawé. Kathah buruh mangkat peteng mulih peteng. Nanging Gusti Allah Ta’ala ngélikaké:

يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا قُوْٓا اَنْفُسَكُمْ وَاَهْلِيْكُمْ نَارًا [QS. At-Tahrim: 6]
“He wong-wong kang padha iman, reksanen awakmu lan keluargamu saka geni neraka.”

Syech Imam Ibnu Katsir nukil dawuh Sayyidina Ali bin Abi Thalib:

“‘Allimuuhum wa addibuuhum” –

Wulangana ilmu lan didikana adab marang anak-anakmu. Niki kewajiban buruh minangka tiyang sepuh. Omah iku madrasah kaping pisan.

Niki selaras kaliyan teologi pembebasan ing Islam. Syech Asghar Ali Engineer sangking India ngendika; ewondene Islam rawuh mbebasaké kaum mustadh’afin saka penindasan, klebu buruh. Nanging mardika sejati dudu namung ekonomi, nanging uga mardika jiwa anak-anak kita saka bodho lan maksiat.

Syech Imam Al-Ghazali wonten Ihya’ ‘Ulumiddin ngendika: “Bocah iku amanah. Atiné suci kaya mutiara. Yen dibiasakaké becik, bakal dadi becik.” Mula sanajan sayah sepulang nyambut gawé, sempètna ngajari anak ngaji, shalat, lan akhlak. Kanjeng Nabi Muhammad Rosulillah SAW dawuh:

كُلُّكُمْ رَاعٍ وَكُلُّكُمْ مَسْؤُوْلٌ عَنْ رَعِيَّتِهِ [HR. Bukhari-Muslim]

“Saben wong iku pemimpin, lan bakal ditakoni bab sing dipimpin.”

Tantangan anak mbenjang awrat sanget: AI, budaya serba cepet, krisis jati diri, dekadensi moral. Namung anak kang iman, pinter, lan akhlaké mulya sing bakal slamet. Mula majikan Muslim wajib paring wektu kanggo buruh nggulawentah keluargané. Niki mu’asyarah bil ma’ruf.

بَارَكَ اللّٰهُ لِيْ وَلَكُمْ فِي الْقُرْآنِ الْعَظِيْمِ… أَقُوْلُ قَوْلِيْ هٰذَا وَأَسْتَغْفِرُ اللّٰهَ لِيْ وَلَكُمْ، فَاسْتَغْفِرُوْهُ إِنَّهُ هُوَ الْغَفُوْرُ الرَّحِيْمُ.

Khutbah Kaping Kalih

اَلْحَمْدُ لِلّٰهِ رَبِّ الْعَالَمِيْنَ، وَالْعَاقِبَةُ لِلْمُتَّقِيْنَ، وَلَا عُدْوَانَ إِلَّا عَلَى الظَّالِمِيْنَ. أَشْهَدُ أَنْ لَا إِلٰهَ إِلَّا اللّٰهُ وَلِيُّ الصَّالِحِيْنَ، وَأَشْهَدُ أَنَّ سَيِّدَنَا مُحَمَّدًا عَبْدُهُ وَرَسُوْلُهُ. اَللّٰهُمَّ صَلِّ وَسَلِّمْ وَبَارِكْ عَلَى سَيِّدِنَا مُحَمَّدٍ وَعَلَى اٰلِهِ وَصَحْبِهِ وَالتَّابِعِيْنَ. أَمَّا بَعْدُ: فَيَا عِبَادَ اللّٰهِ، أُوْصِيْكُمْ وَنَفْسِي بِتَقْوَى اللّٰهِ، فَاتَّقُوا اللّٰهَ لَعَلَّكُمْ تُفْلِحُوْنَ.

أَيُّهَا الْمُؤْمِنُوْنَ، إِنَّ الْإِسْلَامَ دِيْنُ الْعَدْلِ وَالْكَرَامَةِ. لَقَدْ رَفَعَ اللّٰهُ شَأْنَ الْعَمَلِ وَالْعَامِلِ. قَالَ تَعَالَى: هُوَ الَّذِي جَعَلَ لَكُمُ الْأَرْضَ ذَلُوْلًا فَامْشُوْا فِي مَنَاكِبِهَا وَكُلُوْا مِنْ رِزْقِهِ [الملك: 15]. قَالَ الْإِمَامُ الطَّبَرِيُّ: “أَمَرَهُمْ اللّٰهُ بِالسَّعْيِ فِي الْأَرْضِ لِطَلَبِ الرِّزْقِ الْحَلَالِ”. فَالْعَامِلُ الْمُكِدُّ فِي الْحَلَالِ لَهُ أَجْرُ الْمُجَاهِدِ.

وَقَالَ صَلَّى اللّٰهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: مَا أَكَلَ أَحَدٌ طَعَامًا قَطُّ خَيْرًا مِنْ أَنْ يَأْكُلَ مِنْ عَمَلِ يَدِهِ، وَإِنَّ نَبِيَّ اللّٰهِ دَاوُدَ كَانَ يَأْكُلُ مِنْ عَمَلِ يَدِهِ [رواه البخاري]. وَقَالَ أَيْضًا: مَنْ أَمْسَى كَالًّا مِنْ عَمَلِ يَدِهِ أَمْسَى مَغْفُوْرًا لَهُ [رواه الطبراني]. فَيَا لَهَا مِنْ مَنْزِلَةٍ عَظِيْمَةٍ لِلْعُمَّالِ!

وَإِنَّ مِيْزَانَ الْعَلَاقَةِ بَيْنَ الْأَجِيْرِ وَالْمُسْتَأْجِرِ هُوَ قَوْلُهُ تَعَالَى: إِنَّ اللّٰهَ يَأْمُرُ بِالْعَدْلِ وَالْإِحْسَانِ [النحل: 90]. قَالَ الشَّيْخُ رَشِيْد رِضَا: “الْعَدْلُ إِعْطَاءُ الْحُقُوْقِ، وَالْإِحْسَانُ التَّفَضُّلُ بِالزِّيَادَةِ”. فَعَلَى صَاحِبِ الْعَمَلِ أَنْ يُوَفِّيَ الْأُجُوْرَ وَيُحْسِنَ الْمُعَامَلَةَ، وَعَلَى الْعَامِلِ أَنْ يُتْقِنَ عَمَلَهُ، لِقَوْلِهِ صَلَّى اللّٰهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: إِنَّ اللّٰهَ يُحِبُّ إِذَا عَمِلَ أَحَدُكُمْ عَمَلًا أَنْ يُتْقِنَهُ [رواه البيهقي].

أَيُّهَا الْعُمَّالُ، أَنْتُمْ بُنَاةُ الْحَضَارَةِ. وَلٰكِنْ لَا تَنْسَوْا أَنَّ أَعْظَمَ بِنَاءٍ هُوَ بِنَاءُ الْإِنْسَانِ. رَبُّوْا أَبْنَاءَكُمْ عَلَى الْإِيْمَانِ وَالتَّقْوَى وَالْعِلْمِ وَالْأَخْلَاقِ. فَإِنَّ مُسْتَقْبَلَ الْأُمَّةِ مُعَلَّقٌ بِهِمْ. قَالَ الْإِمَامُ الْغَزَالِيُّ: “إِنَّ الصَّبِيَّ إِذَا أُهْمِلَ فِي ابْتِدَاءِ نَشْأَتِهِ خَرَجَ فِي الْأَغْلَبِ رَدِيْءَ الْأَخْلَاقِ”. فَاحْرِصُوْا عَلَى أَنْ تَكُوْنَ بُيُوْتُكُمْ مَدَارِسَ لِلْقُرْآنِ وَالسُّنَّةِ.

إِنَّ اللّٰهَ وَمَلَائِكَتَهُ يُصَلُّوْنَ عَلَى النَّبِيِّ… اَللّٰهُمَّ صَلِّ عَلَى مُحَمَّدٍ… اَللّٰهُمَّ بَارِكْ لِلْعُمَّالِ فِي كَسْبِهِمْ وَأَهْلِيْهِمْ، وَوَفِّقْ أَصْحَابَ الْأَعْمَالِ لِلْعَدْلِ وَالْإِحْسَانِ. اَللّٰهُمَّ اجْعَلْ أَوْلَادَنَا قُرَّةَ أَعْيُنٍ لَنَا، وَاهْدِهِمْ سُبُلَ السَّلَامِ. رَبَّنَا آتِنَا فِي الدُّنْيَا حَسَنَةً وَفِي الْآخِرَةِ حَسَنَةً وَقِنَا عَذَابَ النَّارِ.

عِبَادَ اللّٰهِ، إِنَّ اللّٰهَ يَأْمُرُ بِالْعَدْلِ وَالْإِحْسَانِ وَإِيْتَاءِ ذِي الْقُرْبٰى وَيَنْهٰى عَنِ الْفَحْشَاءِ وَالْمُنْكَرِ وَالْبَغْيِ، يَعِظُكُمْ لَعَلَّكُمْ تَذَكَّرُوْنَ. فَاذْكُرُوا اللّٰهَ الْعَظِيْمَ يَذْكُرْكُمْ، وَاشْكُرُوْهُ عَلَى نِعَمِهِ يَزِدْكُمْ، وَلَذِكْرُ اللّٰهِ أَكْبَرُ.

H. Hisyam Zamroni : Sekretaris Idaroh Syu’biyyah Jam’iyyah Ahlith Thoriqoh Al Mu’tabaroh An Nahdliyyah Kab. Jepara

Artikel ini telah dibaca 5 kali

Baca Lainnya

TEKS KHUTBAH JUM’AT: ISLAM MEMULIAKAN BURUH

29 April 2026 - 09:30 WIB

H. Hisyam Zamroni : Sekretaris Idaroh Syu'biyyah Jam'iyyah Ahlith Thoriqoh Al Mu'tabaroh An Nahdliyyah Kab. Jepara

R.A. Kartini: Antara Modernitas dan Postmodernitas—Agama sebagai Spirit Pembebasan

22 April 2026 - 08:15 WIB

R.A Kartini

R.A. Kartini dalam Perspektif Cultural Studies: Agama sebagai Spirit Emansipasi dan Kesadaran Kultural

21 April 2026 - 15:51 WIB

H. Hisyam Zamroni

R.A. Kartini dalam Perspektif Postkolonial: Reinterpretasi Agama, Budaya, dan Emansipasi Perempuan melalui Tulisan Tulisannya

19 April 2026 - 18:37 WIB

I’tikaf: Puncak Isolasi Suci dan Seni Memeluk Tuhan di Bulan Ramadhan

14 Maret 2026 - 07:00 WIB

Iktikaf

Iedul Fitri dan Manifesto Perdamaian Global: Transformasi Kasih Sayang Menjadi Aksi Universal

12 Maret 2026 - 12:22 WIB

Ilustrasi idulfitri
Trending di Headline